Ankiety pracownicze – jakie przynoszą korzyści i jak je właściwie przeprowadzić

Zadowolenie z pracy sprawia, że osoby zatrudnione są mniej skłonne do jej zmiany. Dlatego tak ważną rolę w monitorowaniu nastrojów i potrzeb zespołu odgrywają badania satysfakcji i zaangażowania pracowników. Jedną z najbardziej popularnych form są ankiety pracownicze. Eksperci z firmy Stanson – specjalizującej się w rekrutacji i doradztwie personalnym w branży budowlanej – przybliżają korzyści wynikające z realizacji tego typu badań oraz elementy, na które warto zwrócić uwagę podczas ich przeprowadzania.

 Dążenie do jak najwyższego poziomu satysfakcji pracowników jest kluczowym elementem zarządzania zasobami ludzkimi. Dotyczy to firm o różnej wielkości i skali działalności. Brak zadowolenia z pracy jest jedną z głównych przyczyn fluktuacji kadr. Wysoka rotacja generuje koszty związane z pozyskaniem i wdrożeniem nowych osób, a jednocześnie wpływa negatywnie na już zatrudnionych i efektywność całej organizacji.

Regularne przeprowadzanie badań pracowniczych w formie anonimowych ankiet dostarcza informacji o poziomie satysfakcji i zaangażowania pracowników, identyfikuje problemy w firmie oraz pozwala określić jej słabe i mocne strony. Badane są opinie na temat zadowolenia z wykonywanych obowiązków, warunków pracy, atrakcyjności wynagrodzenia, benefitów, możliwości rozwoju, metod zarządzania, komunikacji wewnętrznej oraz panującej atmosfery. Informacje uzyskane dzięki badaniom pozwalają wdrożyć odpowiednie działania, co przekłada się na utrzymanie stabilności zatrudnienia, podniesienie wydajności i budowanie przewagi konkurencyjnej. Ma to wpływ na rozwój przedsiębiorstwa i jego sukcesy rynkowe.

Korzyści z przeprowadzania ankiet pracowniczych

 Badania w formie ankiet pracowniczych pozwalają poznać panujące w zespole nastroje, zrozumieć potrzeby i oczekiwania jego poszczególnych członków oraz to, jak postrzegają firmę. Umożliwiają one szybką identyfikację pojawiających się źródeł problemów i niezadowolenia oraz wskazują obszary do poprawy, zanim pracownik zostanie przejęty przez konkurencję lub sam postanowi odejść. Pozwala to zapobiec utracie wartościowych osób i ich know-how, a także uniknąć wydatków związanych z poszukiwaniem nowych kandydatów. Przeprowadzenie rekrutacji wymaga angażowania innych członków zespołu lub firmy zewnętrznej. Potrzebny jest również czas na przeszkolenie i wdrożenie nowo przyjętych. Ponadto wysoki poziom rotacji jest negatywnie odbierany przez pozostałych pracowników i niekorzystnie wpływa na wizerunek pracodawcy.

Monitorowanie opinii pracowników dostarcza też informacji o ich zaangażowaniu w wykonywaną pracę. Firma dowiaduje się, co motywuje poszczególne osoby i na tej podstawie jest w stanie określić, jakie działania należy podjąć. Dzięki temu możliwe jest zwiększenie satysfakcji, a tym samym zaangażowania i lojalności wobec firmy. Przekłada się to na efektywność i produktywność członków zespołu.

Badania ułatwiają również diagnozowanie wszelkiego rodzaju wewnętrznych konfliktów, kwestii związanych z brakiem właściwej komunikacji oraz relacji ze współpracownikami i z przełożonymi. Wykrycie i zrozumienie problemów utrudniających pracownikom codzienne funkcjonowanie w strukturach przedsiębiorstwa pozwala na ich szybkie rozwiązanie. Niwelowanie elementów wpływających negatywnie na efektywną współpracę przyczynia się do polepszenia atmosfery panującej w zespole, a także do umocnienia relacji pomiędzy pracownikami różnych szczebli.

Spostrzeżenia członków zespołu dotyczące firmy pomagają kadrze zarządzającej w dopasowaniu polityki personalnej przedsiębiorstwa do potrzeb i oczekiwań pracowników w stopniu akceptowalnym dla pracodawcy. Może to dotyczyć różnych kwestii związanych z zatrudnieniem, np. modelu wykonywanej pracy (stacjonarny, zdalny, hybrydowy) lub innych zagadnień istotnych dla pracownika.

Zidentyfikowanie poprzez badania mocnych i słabych stron przedsiębiorstwa stanowi cenne źródło wiedzy i jest swego rodzaju drogowskazem do zmian, jakie należy wdrożyć w organizacji. Można określić m.in. atrakcyjność oferty pracy i warunków zatrudnienia, adekwatność wynagrodzenia do oczekiwań, potrzebę przeprowadzenia dodatkowych szkoleń i podniesienia kompetencji pracowników, ocenę przejrzystości zdefiniowanych ścieżek kariery.

Samo przeprowadzenie badań jest też wyrazem troski firmy o pracowników. Stanowi to sygnał dla zatrudnionych, że pracodawca chce poznać ich opinie i liczy się z ich zdaniem. Osoby biorące udział w badaniu mają poczucie, że ich opinia jest istotna i że mają wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Takie podejście pozytywnie wpływa na budowanie wizerunku pracodawcy w oczach pracowników.

 Wsparcie firmy zewnętrznej w przygotowaniu ankiet pracowniczych i przeprowadzeniu badania

Istotne jest to, aby badania satysfakcji i zaangażowania pracowników zostały odpowiednio przygotowane i zrealizowane. Przedsiębiorstwa rozważające przeprowadzenie ankiet pracowniczych mogą skorzystać ze wsparcia i doświadczenia firmy Stanson – wyspecjalizowanej w obszarze rekrutacji oraz doradztwa personalnego. Zapewnia to właściwe zaplanowanie i przebieg badania oraz analizę wyników wraz z dostarczeniem rekomendacji dotyczących proponowanych zmian do wdrożenia.

Jak podkreślają eksperci Stanson kluczową rolę odgrywa tu zdefiniowanie celu badania, zapewnienie anonimowości, stworzenie odpowiedniego kwestionariusza badawczego, dopasowanie formy przeprowadzania ankiety do rodzaju i specyfiki przedsiębiorstwa oraz charakteru pracy wykonywanej przez osoby zatrudnione. Istotne jest także wyjaśnienie pracownikom celu badawczego oraz planowanego sposobu wykorzystania wyników.

Ankiety przeprowadza się zarówno w formie elektronicznej (formularz online), jak i tradycyjnej (formularz drukowany). W przypadku ankiet wirtualnych odbywa się to przy wykorzystaniu dedykowanych platform i programów do tworzenia i wypełniania ankiet. Pracownicy otrzymują np. link z dostępem do uzupełnienia elektronicznego kwestionariusza. Jest to wygodna forma dla osób pracujących stacjonarnie, zdalnie oraz w modelu hybrydowym. Proces gromadzenia i analizowania wyników odbywa się tu dużo szybciej niż w przypadku formularzy drukowanych. Natomiast jeżeli ze strony firmy zachodzi taka potrzeba, to kwestionariusze mogą zostać rozesłane e-mailem do wydrukowania lub w formie papierowej rozdystrybuowane wśród poszczególnych członków zespołu.

Przy definiowaniu celu ankiety warto ustalić, na zbadaniu jakich elementów firmie najbardziej zależy. Badania mogą być szerokie i przekrojowe, bądź też koncentrować się na precyzyjnie określonych aspektach, np. warunkach pracy czy wprowadzanych zmianach.

Według ekspertów Stanson pracownicy udzielają szczerych wypowiedzi wtedy, gdy wiedzą, że mogą zrobić to w pełni anonimowo. Zapewnienie poufności przekazywanych informacji jest tu bardzo ważne. Wpływa to na wiarygodność oraz jakość danych pozyskiwanych do analizy. Dlatego już na etapie informowania o planowanej ankiecie, jak i w samym kwestionariuszu dobrze jest zaakcentować kwestie anonimowości.

Ankieta składa się zarówno z elementów formalnych, jak i merytorycznych. Te pierwsze obejmują wyjaśnienie pracownikom celu badania, instrukcję ułatwiającą uzupełnienie kwestionariusza, termin jego oddania oraz metryczkę dotyczącą cech społeczno-demograficznych respondentów. Część merytoryczną stanowią pytania weryfikujące postawy i opinie zatrudnionych. Formułuje się je w sposób przejrzysty, logiczny i zrozumiały dla odbiorcy. Stosowane są pytania zamknięte (z możliwościami wyboru) oraz otwarte (dające swobodę wypowiedzi). Dobrze jest też zadbać o ich odpowiednią liczbę. Nie może być ich za dużo. Wypełnienie ankiety powinno zajmować pracownikom do 5 minut. Dłuższe ankiety mogą być nużące dla członków zespołu i wpływać negatywnie na jakość badania. W formularzu na zakończenie warto też wyrazić podziękowanie za udział w badaniu, co może zwiększać zainteresowanie uczestnictwem w kolejnych tego typu projektach.

Przed przekazaniem wszystkim pracownikom ankiety do wypełnienia rekomenduje się jej przetestowanie na małej grupie. Pozwala to sprawdzić zrozumiałość kwestionariusza i w razie potrzeby dokonać niezbędnych modyfikacji.

Analiza wyników i wnioski

Zgromadzone dane są szczegółowo analizowane przez ekspertów Stanson zarówno pod kątem ilościowym, jak i jakościowym. Identyfikuje się mocne i słabe strony przedsiębiorstwa. Zdaniem konsultantów Stanson wykrycie wszelkich problemów wymagających poprawy i zareagowanie w odpowiednim momencie jest kluczowe dla dalszego funkcjonowania firmy. Pracownicy powinni zostać także poinformowani o wynikach badań oraz o tym, jakie działania firma planuje w związku z tym przeprowadzić.

Wdrażanie zmian i regularne przeprowadzanie ankiet pracowniczych

Podmiot zlecający przeprowadzenie ankiet pracowniczych otrzymuje od Stanson wyniki i wnioski z badań wraz z rekomendacją działań do podjęcia. Służą one jako punkt odniesienia do wprowadzenia zmian i usprawnień w przedsiębiorstwie. Po ich wdrożeniu zaleca się obserwowanie efektów działań.

Wskazane jest cykliczne powtarzanie badań satysfakcji i zaangażowania pracowników. W zależności od specyfiki firmy mogą być przeprowadzane, np. raz na rok lub raz na pół roku. Regularne monitorowanie nastrojów pracowników, ich poziomu satysfakcji i zaangażowania pozwoli zidentyfikować i rozwiązać bieżące problemy, zachęcić pracowników do pozostania w firmie, zwiększyć ich motywację, efektywność i lojalność, a tym samym realizować zamierzone cele biznesowe i umacniać pozycję firmy na rynku.

Przedsiębiorstwa, którym zależy na utrzymaniu stabilności zatrudnienia, poznaniu opinii pracowników oraz zidentyfikowaniu obszarów do poprawy mogą skorzystać ze wsparcia i doświadczenia Stanson – wyspecjalizowanej w branży budowlanej firmy rekrutacyjnej i doradztwa personalnego. Działa ona od ponad 10 lat i zajmuje się poszukiwaniem managerów najwyższego oraz średniego szczebla, a także wspieraniem ich rozwoju zawodowego. Swoim zasięgiem obejmuje Polskę, Unię Europejską oraz USA. Stanson świadczy usługi zarówno w obszarze projektowania kadr, jak i budowania karier. Przeprowadza kompleksowe procesy rekrutacyjne i pomaga pracodawcom w znalezieniu najbardziej odpowiednich pracowników: dyrektorów, kierowników i specjalistów. Dodatkowo wspiera pracodawców w rozwoju kompetencji i talentów pracowników.

Link do strony internetowej firmy Stanson: https://stanson.eu/